Barajdan sızan toplumsal hafıza

Evrim Kaya, “İzle!” (2026), Barajdan Sızanlar sergisinden görünüm, Salt Beyoğlu, 2026. Fotoğraf: Metean Bars (Salt).
Salt’ın güncel sergisi Barajdan Sızanlar, Doğu Akdeniz’den Körfez Bölgesi’ne uzanan bir coğrafyada arazi, hafıza ve arşiv arasındaki ilişkilerin izini sürüyor. Adını insan hakları avukatı Noura Erakat’ın “Barajı yarıp geçiyoruz, mücadeleye devam edin” sözünden alan sergi, izleyicilerini sömürgeci altyapıların izlerini sanat aracılığıyla yeniden düşünmeye davet ediyor. Barajdan Sızanlar, 23 Ağustos’a kadar Salt Beyoğlu’nda ücretsiz ziyarete açık.

İngilizcedeki landscape kelimesinin Türkçe veya Arapça’da tam bir karşılığı bulunmuyor; bağlama göre arazi, manzara, peyzaj gibi kelimeler kullanılıyor. Barajdan Sızanlar sergisi, bu çevrilemezliği yeryüzü ve yeraltıyla kurulan farklı ilişki biçimlerinin tezahürü olarak ele alıyor. Doğu Akdeniz’den Körfez Bölgesi’ne uzanan bir coğrafyada, sanatçıların üretimleri aracılığıyla sömürgeci pratiklerin ötesinde bir “yerdeşlik” tahayyül ediyor. Ulus-devlet sınırlarını aşan ortak tarihsel deneyimlerin ve coğrafyalar arası dayanışma imkânlarının peşinde kolektif bir varoluş zemini arıyor.

Sömürgeci bir “iç deniz” projesinin Sahra’daki tortuları, telekomünikasyon ağlarının görünmez peyzajı, terk edilmiş bir gece kulübünden sızan ışıklar ve yüzyılların çöküşünü saniyelere sığdıran obrukların sesi mekânda birbirine karışıyor. Eski bir istihbaratçının Batı Asya’nın enerji haritasını belirleyen çöl rotalarından nükleer felaketlerin arazide bıraktığı izlere, Avrupa’ya göçen işçilerin belleklerinde taşıdıkları manzaralardan yok edilen Filistin köylerinin sınırlarını yeniden çizen inatçı kaktüs köklerine kadar nice anlatı müşterek bir zeminde buluşuyor.

Önde: Yelta Köm, hep seninleydim (2026); arkada: Metincan Güzel, Too Close to Home [Eve Fazlasıyla Yakın] (2023–süregelen), Barajdan Sızanlar sergisinden görünüm, Salt Beyoğlu, 2026. Fotoğraf: Metean Bars (Salt).
Barajdan Sızanlar, fiziksel peyzajı dönüştüren altyapıları teknik yapılar olduğu kadar toplumsal belleği şekillendiren unsurlar, sızıntıların ve direnişin metaforu olarak ele alıyor. Barajlar, kanallar, petrol kuyuları, jeotermal santraller ve gözetim sistemleri, sergide hafızanın saklandığı ve yeniden üretildiği alanlar olarak yorumlanıyor. Nehirler, bataklıklar, kahvehaneler ve sokaklar ise geçmişin izlerini taşıyan arşiv mekânlarına dönüşüyor.

Durağan görünen bir nehrin ansızın taşkına dönüşmesi gibi, hafıza da çatlaklardan bugüne sızıyor. Arazi, mülkiyetin, tahakkümün, kaynak sömürüsünün zemini olabildiği kadar hatırlamanın, bir araya gelmenin ve yerdeşlik kurmanın yollarını da barındırıyor.

Haig Aivazian, Monira Al Qadiri, Al-Wah’at Collective, Mehmet Ali Boran, Can Candan, Aslıhan Demirtaş, Alia Farid, Metincan Güzel, Emre Hüner, Evrim Kaya, Yelta Köm, Fredj Moussa, Dima Srouji, Aslı Uludağ ve Merve Ünsal’ın işlerini bir araya getiren Barajdan Sızanlar sergisi 23 Ağustos’a kadar Salt Beyoğlu’nda ücretsiz ziyarete açık olacak.

Size ihtiyacımız var. Buraya kadar geldiyseniz, hatırlatmak boynumuzun borcu. Türkiye gibi ifade özgürlüğünün sürekli tehdit altında olduğu bir ülkede, elimizden geldiğince nitelikli yayıncılık yapmanın imkanlarını araştırıyoruz. Güvenilirliğini küresel ölçekte yitiren medya alanında hâlâ iyi işler çıkarılabileceğine inanıyor, eleştirel düşünceyi müşterek bir toplumsal değere dönüştürmeyi hedefliyoruz.

Bağımsız yayıncılığı desteklemeniz bizim için fazlasıyla değerli. vesaire’nin dağıtımının sürekliliğinin sağlanmasında ve daha geniş kesimlere ulaşmasında okurlarımızın üstlendiği sorumluluk özel bir anlam taşıyor. İmkanınız varsa, vesaire’yi desteklemek için patreon sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. Desteğiniz için şimdiden teşekkür ederiz, iyi ki varsınız.

Muhabbetimiz daim olsun...

Related Posts
daha fazla

Fazla mı geldi? Vah vah.

Kadın sporcuların öne çıkamayacağı söyleniyor. Özgün bir tavra sahip olamayacakları, stadyumları dolduramayacakları veya rekorları kıramayacakları anlatılıp duruyor. Oysa…
Total
0
Share

vesaire sitesinden daha fazla şey keşfedin

Okumaya devam etmek ve tüm arşive erişim kazanmak için hemen abone olun.

Okumaya Devam Edin